Những Gì đang xảy ra trong quan hệ Việt-Trung - Đào Như

Những Gì đang xảy ra trong quan hệ Việt-Trung  

Đào Như

1-Tổng Quan Những Sự Kiện Đã Xảy Ra Trên Biển Đông Trong Thập Niên Qua 

Những vấn đề có liên quan đến chủ quyền ở Biển Đông vẫn là điểm bế tắc giữa Việt Nam (VN) và Trung cộng (TC). Việc TC tăng cường gấp rút, bồi đấp và xây dựng các đảo ở Trường Sa, Hòang Sa trong những năm vừa qua, và biến những thành quả của công cuộc xây dựng này thành những cơ sở hành chánh và những tiền đồn quân sự với đầy đủ ý nghĩa cũa nó. Những hành động này ngày càng táo tợn hơn, khi TC tuyên bố toàn bộ Biển Đông thuộc về TC từ thời cổ đại mà không nêu lên được một cơ sở lịch sử khả dĩ biện hộ những lập luân hồ đồ trên. Bắc Kinh lại đương nhiên đưa ra Bản đồ Lưỡi bò với Đường gẫy 9 đoạn cho phép TC chiếm hơn 85% lãnh hải Biển Đông. Tất cả các hành động này của các nhà lãnh đạo Bắc Kinh đã khiến VN cảm thấy nền anh ninh và thịnh vượng kinh tế của mình đang bị đe dọa nghiêm trọng...

 Gia dĩ vào đó, trong mấy tháng vừa qua, từ ngày Donald Trump lên nắm quyền Tổng thống Mỹ tình hình Biển Đông trở nên xấu hơn. Tân tổng thống Mỹ, Donald Trump có vẻ nhương bô với chủ tịch Nhà nước TC, Tập Cận Bình, trên vấn đề Biển Đông. Đổi lại Tổng thống Donald Trump sẽ yêu cầu Chủ tịch Tâp Cận Bình can thiệp mạnh tay kiềm hãm việc phát triển vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Trong khi các nước khác của khối ASEAN cũng đang hướng về Bắc Kinh, nhất là 3 nước láng giềng của VN, Campuchia, Lào và Thái Lan...

Trong bối cảnh: Chính sách của Trump đối với khu vực Đông Nam Á và Biển Đông vẫn còn mơ hồ, VN không thể tách mình ra khỏi khối ASEAN, đứng riêng ra như một đối trọng với TC vì điều này rất bất lợi cho VN, tư cô lập mình. Cho nên VN trong những tháng gần đây đã nỗ lực cải thiên mối quan hệ với TC. Xem ra việc VN cải thiện quan hệ với TC trong lúc này là một lựa chọn khôn ngoan và phù hợp với chính sách truyền thống của VN: VN luôn luôn tự kiềm chế và nhất quyết giải quyết những xung đột trên Biển Đông thông qua thương thuyết hòa dàm, cố tránh xung đột vũ khí...Nhờ vậy VN vẫn tiếp tục nhận lãnh những khoản thương mại đầu tư từ TC rất cần thiết cho việc phát triển kinh tế của VN và đồng thời đề phòng trường hợp xấu nhất trong đó Washington không còn ‘đứng sau’ Hà Nội trên hồ sơ Biển Đông.

2- Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Chiến Lược Giữa VN và TC Hiện Nay

Gần đây VN cố tình làm ấm lại mối quan hệ với TC: Chủ Tịch nước VN, Trần Đại Quang, có chuyến viếng thăm chính thức TC và tham dự hội nghị thượng đỉnh về sáng kiến ‘‘Vành đai và Con đường’’ . Hồi tháng 1-năm 2017và tháng 9-năm 2016, TBT Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã lần lượt có chuyến thăm chính thức ĐCSTH và Chính phủ Bắc Kinh. Những chuyến thăm rầm rộ của Hà nội với Bắc Kinh trong một khoảng thời gian ngắn như vậy, đã khiến một vài nhà quan sát và báo chí, nhất là của khối ASEAN đã nghi ngờ và lo ngại rằng VN có thể đã rơi vào quỹ đạo của TC. Và TC đã thành công trong kế hoạch phá vỡ thế ‘đu dây’ giữa TC và Mỹ của chính phủ VN. 

Trong thực tế,VN vẫn kiên trì giữ thế ‘đu dây’ giữa các siêu cường. Chính phủ Hà Nội vẫn thành công giữ được thế cân bằng, họ vẫn ngẩng đầu lên cao khi đi giữa hai siêu cường Mỹ, Trung. Mặc dầu trong bối cảnh và điều kiện lịch sử hiện tại: TC ngày càng tỏ vẻ lấn lướt Mỹ ở Biển Đông. Dưới sự lãnh đạo của tân Tổng thống Trump, nước Mỹ đang đối dầu với những mâu thuẫn trong nội bộ và ngoại giao, Mỹ có vẻ lơ là với chính sách quay trục về Thái Bình Dương trong đó có Biển Đông. Do vậy, chính sách giữ thế cân bằng giữa Washington và Bắc kinh của Hà Nội ngày càng khó khăn. Nhưng căn bản Mỹ không bao giờ từ bỏ quyền lợi cốt lõi của Mỹ trên hầu hết thế giới, tự do hàng hải của Mỹ trên ngũ đại dương, nhất là con đường hàng hải xuyên qua Biển Đông và Biển Đông Bắc Á, con đường mà tàu bè thương mại của Mỹ đi lại hàng năm vận chuyển một khối lượng hàng hoá của Mỹ có trị giá hơn hai ngàn tỷ USD mỗi năm.

3- Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Chiến Lược Giữa VN Và Mỹ Hôm Nay 

Do vậy quan hệ chiến lược toàn diện giữa Mỹ và VN vẫn tiếp tục phát triển với một tốc độ cao và tốt trong gần một trong thập niên qua đặc biệt trên lãnh vực kinh tế và an ninh khu vực Biển Đông. Hiện nay Mỹ là đối tác thương mại lớn thứ 2 của VN và là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 8. Năm 2016 VN có thặng dư thương mại với Mỹ lên tới 32 tỷ USD. VN xuất siêu sang Mỹ những mặt hàng may mặc, giầy dép, và những sản phẩm điện tử. 

Quan hệ an ninh quốc phòng Việt-Mỹ cũng được nâng cấp nhanh chóng trong những ngày gần đây.Vài ngày trước chuyến thăm viếng Washington của Thủ tướng Phúc (29-31 tháng 5-2017) Hoa kỳ đã chuyển giao cho VN 6 xuồng tuần tra Metal Shark và một tàu tuần tra thuộc lực lượng tuần dương của Hoa Kỳ để giúp VN nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. 

Trong chuyến viếng thăm Washington trong 3 ngày: 29-31 tháng 5 năm 2017, Thủ Tướng Cộng sản Việt Nam, Nguyễn Xuân Phúc, cố ý lắng nghe và tìm hiểu chính sách của của chính phủ Hoa Kỳ trên hồ sơ Biển Đông, và chính sách kinh tế của chính quyền Trump đối với VN:

- Mặc dầu trong những ngày gần đây,Washington đã nối lại việc tuần tra trên Biển Đông. Tuy nhiên khả năng chính quyền Trump thỏa hiệp với chủ nghĩa bành trướng trên biển của TC đổi lại sự hợp tác của Bắc Kinh trong vấn đề kiềm hãm khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên, vẫn là mối ưu tư của một số nhà hoạt định chính sách của Hà Nội.

- Với chủ trương ‘Nước Mỹ Trên Hết’,Tổng thống Trump chỉ trích VN là một trong 16 quốc gia có thâm thụt thương mại lớn nhất với Hoa Kỳ và đánh cấp việc làm của người Mỹ. Theo sự đánh giá của ngân hàng Thụy sĩ, Credit Suisse, nếu Mỹ nâng cao thuế nhập cảng đối với các mặt hàng của VN thì GDP của VN có thể bị giảm xuống 0,9%.

Do đó Thủ tướng Phúc đã đi đến một sự lựa chọn: VN tự ý nâng cao số lượng mậu dịch, sẽ mua hàng xuất khẩu của Mỹ nhất là các mặt hàng công nghệ cao lên đến 8 tỷ USD. Kết quả là trong một cuộc họp báo sau đó, Chính phủ Mỹ đã đánh giá cao việc này vì nó làm tăng công ăn việc làm cho người dân Mỹ. Qua đông thái VN tăng cường mua hàng Mỹ, Thủ tướng CSVN, Nguyễn Xuân Phúc, đã thành công ‘bỏ ngàn vàng mua được nụ cười đối tác’ của Tổng thống Mỹ, Donald Trump. Đây là hành động thực tế của ông Phúc với quyết tâm đẩy mạnh mối quan hệ đối tác toàn diện giũa Mỹ và VN.

4-Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Chiến Lược Giữa VN và Nhật Bản Hiện Nay

Sau chuyến thăm Hoa Kỳ, ngày 4 tháng 6 năm 2017, ông Phúc lại lên đường viếng thăm Nhật Bản (NB). Đây là chuyến viếng thăm NB lần thứ 2 của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Trong chuyến viếng thăm Tokyo lần này, VN nhận được sự chi viên 100 tỷ Yen từ ODA, VN, NB ký kết 14 văn kiện hợp tác doanh nghiệp và đầu tư trị giá 22 tỷ USD. Trong quá khứ, NB cùng với Hoa Kỳ đã cung cấp cho VN các tàu cảnh sát tuần tra nhằm giúp VN nâng cao năng lực hàng hải. Chỉ cần nhìn lại hoạt động ngoại giao thăm viếng giữa hai nước Việt, Nhật thấy ngay tương tác giũa VN và NB rất ư là mật thiết. Chỉ trong 1 năm mà Thủ Tướng Phúc đã hai lần thăm Nhật. Trong khi đó Thủ Tướng Nhật Shinzo Abé có chuyến thăm chính thức Hà Nôi hồi đầu năm nay. Sau đó, Nhật Hoàng và Hoàng Hậu cũng có chuyến thăm cố đô Huế của VN. Hai chính phủ Việt Nhật đã từng nhấn mạnh quan hệ hợp tác song phương Việt-Nhật đang trên đà phát triển tốt đẹp nhất từ trước đến nay. 

5- Thái Độ Của TC Trước Bối Cảnh Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Nồng Ấm Giữa VN, NB và Hoa Kỳ 

Hiện Nay Trên Hồ Sơ Biển Đông- Điều quan trọng, mọi chi tiết về các nỗ lực hợp tác quốc phòng giữa VN, NB và Mỹ trong các tuyên bố chung của hai chuyến thăm Mỹ, Nhật của Thủ Tướng Phúc đều được công khai hóa. 

Các tuyên bố chung này đều nhấn mạnh lập trường chung của VN, NB và Mỹ trên vấn đề Biẻn Đông. Chắc chắn những diễn tiến này làm cho một số người hoạch định chính sách của Bắc Kinh cảm thấy khó chịu. Bắc Kinh lên tiếng chỉ trích Hà Nội hợp tác thường xuyên với Mỹ và Nhật Bản, VN ‘có tham vọng khuấy đông, đối đầu’ và ‘gây bất ổn ở Biển Đông’. Hôm 23-6-2017, TC còn dám bạo miệng bảo rằng, tình hình Biển Đông hiện nay thật là êm thắm. TC và các quốc gia của khối ASEAN đã cùng nhau góp phần tạo ra tình trạng này vì thế ‘‘Chúng tôi yêu cầu các quốc gia bên ngoài tôn trọng hiện trạng này..’’. TC không ngần ngại yêu cầu Mỹ và Ấn Độ không nên can thiệp vào chuyện biển Đông. Bắc Kinh cũng tố cáo Hà Nội đã có những hành động không được coi như là việc làm tử tế: VN đã nuốt lời hứa không khai thác dầu khí ở khu vực tranh chấp ở Biển Đông, Trong thực tế VN đã cho Exxon Mobil của Mỹ khai thác thăm dò dầu khí khu vực Cá Voi Xanh thuộc lô 118 ngoài khơi Đà Nẵng và cho Talisman của Espagne khai thác thăm dò dầu khí khu vực Cá Rồng Đỏ thuộc lô 136-03...

Do đó, phản ứng tất yếu của Bắc Kinh: Ngày 16 tháng 6 năm 2017 Cục Hải Dương TC ra thông cáo, Giàn Khoan Hải Dương 981 sẽ thực hiện thăm dò dầu khí ở giếng Lâm Thủy, cách đảo Hải Nam về phía Nam 74 hải lý gần vịnh Bắc Việt, thuộc Biển Đông VN, từ ngày 16-6-2017 đến ngày 15 tháng 9-năm 2017. Cục Hải Dương TC còn ngang ngược thông báo, thuyền bè qua lại khu vực chung quanh giàn khoan HD-981 cần phải giữ khoảng cách an toàn là 2km. 

Qua việc hạ đặt gkhd-981 lần này sát cửa Vịnh Bắc Việt chính phủ Bắc Kinh có dụng ý sử dụng gkhd-981 như một sức mạnh cứng, một phép thử để nắn gân VN và cũng để hỗ trợ cuộc đàm phán sẽ xảy ra tại Hà Nội vào ngày 18-6-2017 trên hồ sơ Biển Đông giữa chính phủ VN và đại diện phía Bắc Kinh, Tướng Phạm Trường Long, Phó Quân Ủy Trung Ương, Ủy viên Bộ Chính Trị của TC.

6-Những Căng Thẳng Mới Trong Quan Hệ Việt-Trung

Những nhà quan sát chính trị, giới bình luận và báo chi trong nước và quốc tế đã và đang quan tâm sâu sắc đến chuyện Tướng Phạm Trường Long, Ủy Viên Bộ Chính Trị, Phó Quân Ủy Trưng Ương của ĐCSTC có chuyến thăm chính thức Hà Nội từ ngày 18-19 tháng 6-2017. Ông Phạm Trường Long cũng có kế hoạch cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Viêt Nam, Tướng Ngô Xuân Lịch, sẽ chủ trì các buổi họp giao lưu biên giới quốc phòng tổ chức ở hai tỉnh Lai Châu và Vân Nam từ ngày 20 đến ngày 22 tháng 6. Nội trong ngày 18 tháng 6 Phạm Trường Long đã lần lượt có những buổi hội kiến với Tổng Bí Thư ĐCSVN, ông Nguyễn Phú Trọng, Chủ Tịch nước VN, ông Trần Đại Quang, Thủ tướng Chính phủ VN, ôngNguyễn Xuân Phúc, và hội đàm với Bộ Trưởng Quốc Phòng VN, Tướng Ngô Xuân Lịch. Theo bài viết đăng trên ‘Hoàn Cầu Thời Báo’ hôm hôm 21 tháng 6-2017: Tại các buổi hội kiến với các lãnh đạo VN, Phó Chủ tịch Quân Ủy Trung Ương, Ủy Viên Bộ Chính Trị của TC, Phạm Trường Long, vẫn quen thói phô trương ngôn ngữ, say sưa phát biểu: ‘‘TC -VN là láng giềng núi liền núi, sông liền sông, là bạn bè cùng chí hướng, là khối cộng đồng cùng chung vận mệnh có ý nghĩa chiến lược. Được sự quan tâm thúc đẩy của các lãnh đạo của 2 Đảng, hai nước. Hiện nay mối quan hệ của 2 nước có xu thế phát triển tốt đẹp, sự hợp tác trên các lãnh vực có thành quả nổi bật. Phía TC muốn cùng phía VN làm tốt đẹp, ghép nối chiến lược’môt vòng đai một con đường’và ‘hai hành lang một vành đai kinh tế’. Đẩy mạnh sư họp tác thiết thực, thực hiện cùng nhau phát triển. Phía TC coi trọng cao độ sự phát triển giữa hai quân đội, thúc đẩy mối quan hệ giữa hai quân đội đạt được sự phát triển lớn...’’. 

Nhưng trong một phút bốc đồng hay trong một dự mưu điên rồ nào đó, Phạm Trường Long đưa ra tuyên bố với các lãnh VN: ‘‘toàn bộ biển và các đảo ở biển Nam Hải (Biển Đông) thuộc về lãnh thổ TC từ thời cổ đại’’ mà hắn ta không nêu lên được cơ sở lịch sử để biện hộ câu nói trên. Kết quả tất yếu, là hắn ta được chính phủ VN tống cổ trở về TC ngay nội trong ngày 18-6-2017.

Theo tinh thần của‘‘Bản Tuyên Bố Chủ Quyền Biển Đảo Quốc Gia Việt Nam Của Các Công Dân Và Các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự’’ vào ngày 27-6-2017:‘‘Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo của TC sang VN, Tướng Phạm Trường Long, đã tuyên bố công khai với lãnh đạo VN: Vùng lãnh hải Biển Đông là thuộc chủ quyền của TC từ thời cổ đại, điều mà chính Chủ tịch TC, Tập Cận Bình, đã phát biểu tại Singapore sau khi rời VN, mà không dám nói khi còn ở VN.’’. 

Phạm Trường Long đại diện lập trường bành trướng của TC, đã tiến thêm một bước khiêu khích mới, đe dọa chủ quyền VN, đồng thời TC tiến hành manh động gây hấn ở lãnh hải và ở một số điểm trên đất liền của VN. Dù yêu chuộng hòa bình hữu nghị, vì đã từng trải qua chiến tranh, nhân dân VN không sợ hải và kiên quyết chống lại cuộc xâm lăng của nhà cầm quyền Bắc Kinh, như đã từng thể hiện qua lịch sử mấy ngàn năm chống giặc Tàu xâm lược...’’.

Kết Luận

Chúng ta nên nhớ Phạm Trường Long đến Hà Nội do chỉ thị của Bộ Chính Trị TC, và Chủ tịch Tập Cận Bình, hiện thân của chủ nghĩa bành trướng của TC. Phạm Trường Long không đơn thương độc mã đến Hà Nội, Phạm Trường Long đến Hà Nội với cả sự hỗ trợ của GKHD-981. Phạm Trường Long đến Hà Nội với tất cả ý chí thách đố Việt Nam về chủ quyền các hải đảo của ta tại Biển Đông. Đây là dấu mốc lịch sử, chặng đường cuối cùng trong quan hệ hữu hảo giữa VN và Tàu, VN phải sẵn sàng chiến đấu. Ta muốn hòa, Tàu muốn đánh-Ta đánh...Ta đánh, ta thắng. Đó là điều tất yếu của lịch sử qua hơn nghìn năm kinh nghiệm đánh giặc Tàu của nhân dân ta./.

Đào Như
thetrongdao2000@yahoo.com
Chicago 30-6-2017

GHI CHÚ NGUỒN

Tất cả dư kiện của viết trên được cung cấp từ những websites sau đây

1-Tuyên bố chung về chủ quyền biển đảo Quốc gia Việt Nam của công dân Việt Nam và các tổ chức xã hội
https://vandoanviet.blogspot.com/2017/06/tuyen-bo-ve-chu-quyen-bien-ao-quoc-gia.html

2-Bộ Quốc Phòng TC nói về lý do hủy giao lưu biên giới Trung Việt
http://nghiencuuquocte.org/forums/topic/bo-quoc-phong-TC-noi-ve-ly-huy-giao-luu-bien-gioi-trung-viet