Nghị Hội „Con Đường Tơ Lụa“ tại Bắc Kinh

Nghị Hội „Con Đường Tơ Lụa“ tại Bắc Kinh


Toàn cầu hóa ‘‘kiểu Trung cộng’’ đe dọa nước yếu
Bản đồ Con Đường Tơ Lụa thời cổ đại nối liền Âu-ÁẢnh : Wikipedia

Về thời sự quốc tế, Le Monde hôm 15.05 chú ý đến thượng đỉnh « Con Đường Tơ Lụa Mới » tại Bắc Kinh, diễn ra trong hai ngày, 14 và 15/05, với bài phân tích : « Một cuộc toàn cầu hóa ‘‘kiểu Trung cộng’’'».


Le Monde ghi nhận một thực tế rất mới là, kể từ một năm nay, cứ mỗi tuần lại có một đoàn tàu chở hàng từ Trung cộng vượt qua hơn 10.000 km, tới khoảng 15 thành phố Châu Âu, từ Lyon, đến Luân Đôn, Madrid, Duisburg (Đức)… Việc hàng hóa lưu chuyển bằng đường sắt từ Đông qua Tây, và ngược lại, là một trụ cột trong dự án Con Đường Tơ Lụa Mới của Bắc Kinh, còn gọi là dự án « Một vành đai, một con đường », khởi sự từ năm 2013, có tham vọng bao trùm hơn 60 quốc gia, với hai phần ba dân số và gần một nửa GDP toàn cầu.

Phải chăng đây là dấu hiệu cho thấy một « thời kỳ vàng son » cho thương mại song phương châu Âu – Trung cộng đang đến ?

« Hoàn toàn không có gì chắc chắn » ! Bên cạnh một loạt các cản trở hiện tại, như hàng rào thuế quan còn tồn tại ở nhiều nơi, tuyến đường sắt hiện chưa được nối liền hoàn toàn, an ninh tại nhiều khu vực bất ổn suốt dọc tuyến đường sắt…, Le Monde nhấn mạnh đến « tính chất nguy hiểm của dự án đối với các nước dễ tổn thương nhất ».

Đầu tư rất khó hoàn vốn

Hồi tháng 1/2017, công ty thẩm định tài chính Ficht cho rằng các nước nghèo rất ít có khả năng hoàn trả các khoản tín dụng khổng lồ, để xây dựng các cơ sở hạ tầng, vay từ Trung cộng. Cụ thể như, dự án đường sắt cao tốc qua Lào, có trị giá ước tính 7 tỉ đô la, tương đương một nửa GDP quốc gia nghèo nhất hành tinh này. Theo chuyên gia văn phòng tư vấn Gavekal Dragonomics, một số quan chức Trung cộng thừa nhận rằng sẽ phải chấp nhận mất đến 80% số vốn đầu tư vào Pakistan chẳng hạn.

Dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ của Trung cộng, về mặt hình thức, có vẻ rất hấp dẫn. Khoảng 140 thỏa thuận về giao thông các loại đã được Trung cộng ký kết với các đối tác, riêng tại khu vực Trung Á. Thế nhưng theo chuyên gia François Godement của một viện tư vấn hàng đầu của châu Âu (European Council on Foreign Relations), cách làm ăn của Trung cộng rõ ràng mang tính manh mún, bởi các thỏa thuận song phương như vậy hoàn toàn không thể thay thế cho một thỏa thuận thương mại toàn thể.

Theo chuyên gia nói trên, phần lớn các dự án bắt nguồn từ mục tiêu « địa chính trị » hơn là « thuần túy thương mại ». Rất nhiều quốc gia ký kết hợp đồng với Trung cộng ở trong trạng thái rất mong manh về tài chính, bất ổn về an ninh và nạn tham nhũng đè nặng.

Chủ yếu để giải quyết hàng dư thừa

Phân tích của Le Monde nhấn mạnh đến động lực ẩn đằng sau quyết tâm mở ra dự án « toàn cầu hóa theo kiểu Trung cộng » này, trước hết là để Bắc Kinh xuất khẩu khối lượng lớn hàng hóa công nghiệp đang dư thừa trong nước, sau nhiều thập niên tăng trưởng quá nóng. Bao nhiêu thép, xi măng, máy móc không có người tiêu thụ tại Trung cộng cần đến các thị trường mới.

Theo Ngân hàng Phát Triển Châu Âu, từ nay đến 2030, nhu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng riêng tại châu Á ước tính là 26.000 tỉ đô la. Với lý do này, nhiều người hy vọng, nếu được quản lý tốt dự án Một Vành Đai Một Con Đường có thể thúc đẩy nhiều khu vực kinh tế « chậm phát triển nhất ». Nhưng nhiều thực tế như đã dẫn ở trên cho thấy trong hiện tại, dự án khổng lồ của Trung cộng rõ ràng là một mối nguy với nhiều nước nghèo.

Cũng về chủ đề này, báo La Croix dẫn nhận định của đại sứ Liên Hiệp Châu Âu tại Trung cộng, ông Hans Dietmar Schweisgut, lưu ý : để khẳng định thiện chí thúc đẩy tự do thương mại của mình, trước hết Trung cộng nên thực hiện, ngay tại nước mình, những điều mà Bắc Kinh thường « rao giảng » trên trường quốc tế, cụ thể là không ngăn cản hàng hóa của châu Âu vào Trung cộng.



Châu Âu và Ấn Độ tẩy chay Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung cộng
Thượng đỉnh ' Con Đường Tơ Lụa' tại Bắc Kinh. Chủ tịch Tập Cận Bình (G), Tổng thống Nga Putin (T), Achentina Mauricio Macri (P). Ảnh ngày 15/05/2017.Reuters

Thượng đỉnh Con Đường Tơ Lụa thế kỷ 21 tổ chức tại Bắc Kinh kết thúc hôm nay, 15/05/2017. Nhiều thành viên trong Liên Hiệp Châu Âu từ chối ký kết văn bản về thương mại trong dự án Một Vành Đai Một Con Đường. Đối với New Delhi, tham vọng của Bắc Kinh thiết lập một vành đai từ Âu sang Á xuyên qua Cachemire vùng có tranh chấp chủ quyền lãnh thổ là một mối đe dọa.

Theo một nguồn tin ngoại giao được hãng tin Pháp AFP trích dẫn, ít nhất 6 nước trong Liên Hiệp Châu Âu gồm Anh, Đức, Pháp, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Estonia từ chối ký kết vào thông cáo kết thúc thượng đỉnh ở Bắc Kinh liên quan đến vế thương mại. Nhiều nước châu Âu tẩy chay đề xuất của Trung cộng do văn bản này không quan tâm đúng mức đến "các chuẩn mực về môi trường, về các tiêu chuẩn xã hội, không bảo đảm tính minh bạch mỗi khi các cơ quan nhà nước gọi thầu".

Trong trường hợp của Ấn Độ, New Delhi tẩy chay thượng đỉnh Một Vành Đai Một Con Đường tổ chức tại Bắc Kinh trong hai ngày 14 và 15/05/2017 do bất đồng về chủ quyền lãnh thổ, theo như giải thích của thông tín viên đài RFI từ New Delhi, Sébastien Farcis :

"Thái độ kình địch giữa hai Ấn Độ và Trung cộng trong khu vực lên đến đỉnh cao vào cuối tuần này. Điều ấy được thể hiện qua việc New Delhi tẩy chay thượng đỉnh quốc tế quan trọng được tổ chức tại Bắc Kinh. Thật vậy, từ lâu nay Trung cộng đã yểm trợ kẻ thù truyền thống của Ấn Độ là Pakistan, xem Islamabad là một trong những cánh tay đắc lực để thực hiện dự án Con Đường Tơ Lụa mới.

Trung cộng dự trù đầu tư 42 tỷ euro tại Pakistan, với nhiều dự án xây dựng cầu đường, hải cảng. Vấn đề đặt ra là xa lộ chính của dự án vĩ đại này lại đi ngang qua vùng Cachemire của Pakistan, nơi mà từ 70 năm nay Ấn Độ vẫn khẳng định chủ quyền. Đây là điều New Delhi không thể chấp nhận được.
Dù vậy trong cuộc đối đầu với Trung cộng, Ấn Độ đang trong thế đơn độc. Tất cả các quốc gia trong vùng, ngoại trừ Bhoutan, đều đã ngả vào vòng tay Bắc Kinh. Trung cộng hứa giúp các quốc gia này nhanh chóng phát triển cơ sở hạ tầng, cấp tín dụng và huy động các tập đoàn xây dựng của Trung cộng.

Trước mắt, New Delhi đang mở chiến dịch phản công : vận động một vài nước lân cận như là Sri Lanka hay Nepal kháng cự với Bắc Kinh. Nhưng có khả năng, Ấn Độ sẽ khó cưỡng lại trước sức thuyết phục mạnh mẽ của Trung cộng".

Thanh Hà (RFI)



Những Dữ Kiện mơ hồ về Một Vành Đai, Một Con Đường


Diễn đàn về "Sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường" được Tổ chức tại Trung cộng trong 2 ngày 14 và 15-05-2017 dưới sự chủ toạ của Chủ tịch Tập Cận Bình đã quy tụ 15,000 đại biểu của hơn 70 tổ chức quốc tế và 130 quốc gia tham dự, kể cả 28 nguyên thủ quốc gia. Báo chí của Trung cộng ít nói tới sinh hoạt của diễn đàn mà ra sức đánh bóng Tập Cận Bình "đã đưa ra sáng kiến, hiểu rõ, và lập kế hoạch" cho sáng kiến về Một Vành đai, Một Con đường".  

Tài liệu từ Cơ quan Văn hoá và Khoa học, Giáo dục Liên Hiệp Quốc, UNESCO, cho thấy có rất nhiều tuyến đường giao thông nối liền Châu Âu, Châu Á, Châu Phi. Giới thương nhân tuỳ theo nhu cầu hàng hoá và chọn đường giao thông. Theo BBC ngày 14-05-2017 trong bài "Con đường tơ lụa trên bộ và trên biển không của riêng ai".

Lụa tuy xuất xứ từ Trung Hoa, nhưng, nghề tơ tầm cũng lan tràn khắp Châu Á và Châu Âu từ năm 550.

Các nhà truyền giáo, thương nhân, hàng hải Châu Âu đã thám hiểm và khám phá nhiều vùng đất, tuyến đường mới.

Mãi đến đời Nhà Nguyên (1271-1368) của Trung Hoa mới vươn ra biển khi Đô đốc Trịnh Hoà chỉ huy một đội tàu 62 chiếc và gần 28,000 quân đến Quy Nhơn (Champa), qua Eo biển Malacca tới Sri-Lanka trên Ấn Độ Dương.

Britannica nhận xét về các chuyến đi của Trịnh Hoà chỉ làm tăng tầm chính trị của Trung Hoa tại Châu Á trong nửa thế kỷ và tạo ra làn sóng thực-dân-hoá ở Đông Nam Á.

Vì thế, Nhà Minh (1368-1644) cho đốt các tàu biển đi xa, buộc dân duyên hải lùi sâu vào bờ và cấm dùng thuyền lớn đánh cá.

Khi Nhà Minh bị Nhà Thanh thôn tính thì lính thuỷ và thường dân dùng thuyền chạy sang Việt Nam, Mã Lai Á và Nam Dương tạo ra cộng đồng Minh Hương.

Các con đường giao thông quốc tế đã phổ biến văn hoá, kiến thức, thương mại cũng như tạo ra vụ gián điệp kinh tế, quốc phòng và di dân lẫn xâm lược.

Đàng sau chủ trương hấp dẫn và ngôn ngữ trau chuốt đều che đậy ý đồ đen tối.

Tại lễ khai mạc Diễn đàn, Tập Cận Bình nói: "Chúng tôi không quay trở lại lối chơi cũ giữa những kẻ thù mà sẽ tạo ra một mô hình hợp tác mới, các bên cùng có lợi ... Chúng ta nên xây dựng một nền tảng hợp tác mở, duy trì và phát triển nền kinh tế thế giới mở". Tập tiếp: "đã đến lúc xây dựng hệ thống các quy tắc về thương mại và đầu tư toàn cầu công bằng, hợp lý và minh bạch ... sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển mà không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác".

Diễn đàn này thiếu tiếng nói của nguyên thủ các cường quốc kinh tế thế giới như, Mỹ, Đức, Nhật, Pháp, Anh, Ấn, Úc, Gia Nã Đại ... nên tham vọng xây dựng một hệ thống quy tắc phục vụ quyền lợi của Trung cộng sẽ có thể dẫn tới một cuộc Chiến tranh Lạnh về Kinh tế như từng xảy ra thời Liên Xô.
Hội đồng Tương trợ Kinh tế do Liên Xô thành lập từ tháng 1-1949 gồm có 11 quốc gia, kể cả Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (Bắc Việt) đã không đưa các thành viên phát triển kinh tế do tính chất giáo điều và bao cấp nên tan rã sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.

Truyền thông Trung cộng cho biết Bắc Kinh đã đầu tư khoảng 1,000 tỉ USD vào Sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường sau 4 năm thực hiện trải dài trên 68 quốc gia, chiếm 40% GDP toàn cầu và 60% dân số thế giới. Bắc Kinh hy vọng số thành viên sẽ tăng lên 78 quốc gia vào cuối năm 2017.
Tại Diễn đàn, Tập Cận Bình cam kết sẽ chi 124 tỉ USD cho "Sáng kiến Một Vành đai Một Con đường".

Bắc Kinh tuyên bố duy trì chính sách “ba không: không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác, không tìm kiếm ảnh hưởng toàn cầu, không giành quyền bá chủ" khi thực hiện chính sách Một vành đai, một con đường. 

Dư luận quốc tế phấn khởi nhiều và chỉ trích cũng chẳng ít.

Về chính trị: Sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường không đơn thuần liên kết và hội nhập mà nhằm bành trướng"sức mạnh mềm" của Trung cộng. Mô hình Bắc Kinh muốn quảng bá "xây dựng Trung cộng thành một nước xã hội chủ nghĩa hiện đại, giàu mạnh, dân chủ, văn minh hài hòa vào năm 2049" trái với nguyên tắc nhân quyền phổ cập. Liên Xô đã thất bại.

Về kinh tế: thông qua các gói viện trợ, Bắc Kinh sẽ tuồn công nghệ lạc hậu tới các nước. Các cộng đồng người Hoa được Bắc Kinh hỗ trợ tích cực sẽ khống chế nền kinh tế của các quốc gia khác đúng chủ trương của Trung cộng "không chiếm lãnh thổ mà chỉ khai thác đất đai của nước khác". Nô lệ kinh tế với Trung cộng khó tránh khỏi. Điều này thể hiện rõ nhất tại Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Về quân sự: Trung cộng xây dựng một hệ thống hải cảng tại nhiều quốc gia duyên hải dưới sự kiểm soát, thậm chí điều hành của giới thân-Bắc Kinh. Các hạm đội của Trung cộng có thể được tiếp tế, sửa chửa khi hoạt động xa nhà.

Về chiến lược: Trung cộng khó bị bao vây về quân sự lẫn kinh tế, đặc biệt khi xảy ra chiến tranh. Bắc Kinh lấn dần vai trò siêu cường duy nhất của Hoa Kỳ.

Ai lợi ai hại trong Sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường?

Các nước nhỏ, nghèo loá mắt trước số tiền viện trợ khổng lồ, hàng loạt máy móc, hàng hoá rẻ tiền từ Trung cộng sẽ bị tham nhũng, quản trị yếu kém khiến khối nợ ngày càng phình to và tương lai làm thuê khó tránh.

Ngược lại, Trung cộng sẽ thu lợi từ các hoạt động đầu tư thiếu minh bạch để yểm trợ cho các hoạt động kinh tế ở quốc nội và toàn cầu nhờ khối người tiêu thụ 60% dân số thế giới.

Các quốc gia công nghệ tiên tiến sẽ dễ dàng tiếp cận với mọi loại thị trường cần hàng hoá cao cấp.

Chủ tịch Tập Cận Bình đang áp dụng chính sách của Nhà Nguyên nên vừa phát triển kinh tế, vừa đe doạ quân sự để đặt ách thống trị mềm cấp vùng rồi lan khắp toàn cầu.
                                      
Đại-Dương